|
ركود جهاني بازار فولاد و اثرات آن بر بازار سنگآهن ؛بازار سنگآهن در انتظار 6 اتفاق جديد
|
شنبه 9 شهریور 1387, 09:29 ق.ظ
کد خبر : 2599
|
دنياي اقتصاد:
سعيد گودرزي - چين به عنوان يكي از بزرگترين صادركنندگان فولاد، تاثير بسزايي در ركود فعلي بازار محصولات فولادي و به تبع آن بازار سنگ آهن داشته است.
رشد فزاينده اقتصادي چين به خصوص در سال گذشته، از يك سو خطري براي بر هم زدن موازنههاي اقتصادي در سطح بينالمللي محسوب ميشد و از سوي ديگر موجب سرازيري سرمايههاي هنگفت به آن كشور شد كه البته به دليل عدم وجود زيرساختهاي مناسب موجب تورم شديد در آن كشور ميشد. در نتيجه كشور چين در صدد آن بر آمد كه با اعمال قوانين كنترلي درصدد محدود كردن هر چه بيشتر صادرات فولاد و كمك به ايجاد ساختارهاي داخلي مناسب به منظور تعادل در اين بازار شود.
با عنايت به اين نكته كه بازار سنگآهن در تقابل و قياس با بازار فولاد است كه جايگاه خود را پيدا ميكند، بهنظر ميرسد دولت چين قصد دارد عامل فولاد را كه يك عامل داخلي است و تحت كنترل درآوردن بازار آن آسانتر است، با استراتژيهايي چون افزايش عوارض، اعمال عوارض سنگين بر صادرات كك و كاهش توليد و ... كنترل كند و از اين طريق بازار سنگآهن خود را كه يك عامل خارجي محسوب ميشود، بهطور غيرمستقيم كنترل كند؛ بدين معني كه دولت چين ميتواند با محاسبه ميزان خروجي فولاد كشورش و وضعيت بازار فولاد جهان و ... بازار فولاد خود را بهعنوان اهرمي در دست گيرد و از آن بهعنوان گلوگاه بازار سنگآهن ورودي خود استفاده كند، بدون آنكه واكنش مستقيمي نسبت به واردات سنگآهن خود چه بهصورتLong – Term و چه بهصورت spot داشته باشد. در اين حالت و باتوجه به بازار موازي فولاد و سنگآهن، كنترل يك عامل بهصورت مناسب اثر Domino Effect را در سوي ديگر بازار اعمال خواهد كرد و خود به خود بازار به حالت تعادل و پايداري ميرسد. بهعنوان مثال ركود بيسابقه بازار فولاد موجب شده كه افزايش 300درصدي هزينههاي انبارداري در بنادر چين هم كه در يكبازه 90 روزه مبلغي معادل 40 يوان بر تن بر قيمت مبناي سنگآهن ميافزايد، نتوانسته است كارخانههاي فولادي را به حمل كالا از بنادر به سمت انبارهاي خود ترغيب كند. از سوي ديگر كاهش قيمت سنگآهن موجب تشديد اين وضعيت خواهد شد، چرا كه در سوي ديگر Traderهاي سنگآهن كه نميتوانند سود قابل قبولي براي خود متصور شوند، از فروش محصولات خود خودداري ميكنند و اين موجب افزايش هرچه بيشتر Stock در بنادر ميشود كه خود گواه تاثير بازار فولاد بر بازار سنگآهن است.
اما آنچه كه در اين گذار ميخواهيم به آن بپردازيم، ركود شديد بازار محصولات Spot سنگآهن در ماههاي اخير بوده است كه به اعتقاد بسياري از كارشناسان اين حوزه، اين ركود و كاهش قيمتها همچنان در حوزه Spot تا پايان سال ميلادي 2008 ادامه خواهد يافت.
در حوزه صنعت فولاد سه پارامتر سنگآهن، كك و انرژي به عنوان اصليترين و اساسيترين فاكتورهاي تعيين قيمت فولاد در بازار جهاني ميباشند و همواره نوسانات ارزش اين سه محصول بر قيمت تمام شده فولاد تاثير بسزايي ميگذارد، اما آنچه در اين مقال به آن ميپردازيم، اين است كه همواره رابطه بين اين سه فاكتور و قيمت فولاد يك تابع يك طرفه نبوده است و در بسياري از مواقع شرايط حاكم بر بازار فولاد كه از مهمترين آنها ميتوان از موازنه بين عرضه و تقاضا نام برد، بر بازار اين سه عامل بهخصوص حوزه سنگآهن و كك تاثيرگذار بوده است؛ اما در كنار اين رابطه دوطرفه بين فاكتورهاي ذكر شده و قيمت فولاد، ميبينيم كه در بين سه فاكتور ذكر شده بهخصوص بين سنگآهن و كك يك رابطه معكوس وجود دارد كه باعث ميشود تحت هر شرايطي توازن بين قيمت كك و سنگآهن برقرار شود؛ يعني زماني كه قيمت كك در حداقل قرار دارد، قيمت سنگآهن به اوج ميرسد و بالعكس، اما آنچه بايد به آن توجه داشت، برآيند حاصل از اثرات كليه اين فاكتورها است كه باعث افزايش يا كاهش قيمت فولاد ميشود و در نقطه مقابل نيز ميتوان گفت كه برآيند حاصل از اثرات كليه عوامل موجود در بازار فولاد، باعث اعمال اثراتي در حوزه انرژي، سنگآهن و كك ميشود كه اين اثر با توجه به روابط اين فاكتورها به آنها منتقل ميشود.
در حال حاضر ركود جهاني بازار فولاد باعث اعمال اثراتي در حوزه فاكتورهاي ذكر شده بهخصوص بازار سنگآهن شده است و اين اثر بهخصوص در حوزه SPOT بازار سنگآهن طي دو ماه اخير به وضوح ديده ميشود و مويد آن كاهش هفته به هفته قيمت سنگآهن و نزديكي بازار spot به بازار قراردادهايLong -Term ميباشد.
بازار سنگآهن سال خود را با كشوقوسهاي زيادي در خصوص تعيين قيمت Benchmark Price شروع كرد و شاهد بوديم پس از چندين سال تابوي عدمپذيرش قيمت Benchmark شكسته شد و معادن BHP و Rio استراليا از پذيرش قيمت تثبيت شده Vale با BaoSteel سر باز زدند و سرانجام پس از چندين ماه مذاكرات فشرده و نفسگير به توافق رسيدند. در اين ميان و در فاصله زماني كه هنوز معادن استراليايي با كارخانجات چيني در حال مذاكره بودند، بسياري از تجار چيني شروع به خريد انبوه سنگآهن كردند كه متعاقب آن باعث سرريز شدن حجم انبوهي از سنگآهن به بنادر چين و ثبت ركورد 80ميليون تني شد. بسياري بر اين باور بودند كه پس از پايان مذاكرات، بازار با افزايش شديد قيمت مواجه خواهد شد. اما معادلات به گونهاي ديگر رقم خورد و به علت افزايش 300درصدي قيمت كك و حجم انبوه سنگآهن در بنادر چين و كاهش قيمت كرايه حمل دريايي، قيمت سنگآهن spot به رغم افزايش قيمت قراردادهاي Long-Term كاهش پيدا كرد و بازار در يك ركود شديد فرو رفت.
پس از ثبت شدن قيمت بازار كمكم زمزمه بازيهاي المپيك و اقدام دولت چين جهت بستن يكسري از كارخانههاي فولادي در شمال چين بخصوص در استان Hebei بر سر زبانها افتاد تا اينكه در يك اقدام جدي، بسياري از كارخانهها جهت كنترل آلايندههاي زيستمحيطي در پانزدهم جولاي 2008 فعاليت خود را متوقف كردند. از اولين اثرات اين توقف، كاهش تقاضا براي خريد سنگآهن بود كه باعث شد بازار سنگآهن در حوزه spot را هرچه بيشتر در ركود فرو برد.
هماكنون فروشندگان حوزه spot دقيقا در نقطهاي ايستادهاند كه فكر ميكردند پس از ثبت قيمت بازار قيمتها به طور فزايندهاي افزايش مييابد و حال اين انتظار را دارند كه بعد از بازيهاي المپيك و از سرگيري خريد كارخانههاي شمالي چين قيمتهاي حوزه spot مجددا افزايش يابد؛ اما طي يكي دو ماه اخير رويدادهايي در حوزه بازار فولاد و سنگآهن اتفاق افتاده است كه افزايش قيمت سنگآهن را بعد از بازيهاي المپيك دور از ذهن ميسازد و فقط فروشندگان بازار بايد به اميد فعال شدن بازار سنگآهن و شروع به خريد و فروش باشند تا افزايش قيمت.
از مهمترين دلايلي كه ميتواند مانع از افزايش قيمت سنگآهن بعد از بازيهاي المپيك شود، ميتوان عوامل زير را مطرح كرد:
1 - ادامه ركود بازار فولاد در سه ماهه چهارم سال و تلاش كارخانجات بزرگ فولاد جهت پايين آوردن نرخ مقاطع خود جهت ارائه محصولات تحت يك شرايط رقابتي.
2 - افزايش حجم سنگآهن دپو شده در بنادر چين (طبق اعلام گمركات چين: اقدامات دولت جهت تخليه بنادر بهرغم اقدامات سختگيرانه تابهحال محقق نشده است).
3 - تعطيلي دو ماهه كارخانههاي شمالي چين به علت بازيهاي المپيك كه منجر به كاهش تقاضا براي سنگآهن شده است، به نوبه خود موجب افزايش دپوي موجود در بنادر و معادن داخلي چين ميشود.
4 - افزايش ارزش دلار.
5 - اراده مصمم معادن بزرگ Rio، BHP، Vale و FMG به افزايش فروش خود تا 10 الي 15درصد.
6 - برنامهريزيهاي بلندمدت چين در حوزه معادن داخلي از چندين سال قبل كه به گفته بسياري از كارشناسان در حال حاضر ميتوان از آن بهرهبرداري كرد. جهت اطلاع خوانندگان، دولت چين جهت وابستگي هرچه كمتر به واردات سنگآهن از چند سال پيش در حال برنامهريزي بر روي معادن داخلي خود جهت عيارسازي و افزايش توليد خود بوده است كه در صورت به ثمر رسيدن اين تصميمات وابستگي دولت چين به سنگآهنهاي وارداتي كم خواهد شد.
فاكتورهاي فوق در كنار يك سلسله علل و عوامل ديگر حاكي از آن است كه به احتمال زياد صنعت فولاد چين در ماههاي پاياني سال با يك مازاد ظرفيت سنگآهن مواجه خواهد شد كه اين مازاد قطعا به بازار spot لطماتي را در ميانمدت وارد خواهد ساخت. در حال حاضر بازار spot سنگآهن در شرايط مطلوبي به سر نميبرد و تقاضا براي سنگآهن در اين حوزه به شدت كاهش پيدا كرده است و بسياري از محمولاتي كه در حال حاضر در اين حوزه معامله ميشود يا مربوط به قراردادهاي گذشته است يا اينكه با قيمتي به مراتب پايينتر از شرايط بازار معامله ميشود. به نقل از سايت Umetal، آقاي Rahal Baldota رييس فدراسيون محصولات معدني هندوستان اعلام كرد كه هندوستان بزرگترين فروشنده سنگآهن به چين در حوزه spot ميباشد، ولي متاسفانه در 6هفته گذشته هيچ اثري از معاملات در اين حوزه در بازار صادراتي هندوستان ديده نشده است. اين مقام مسوول يكي از مهمترين دلايل اين ركود را در دسترس بودن سنگ استراليا با قيمتي در حدود 25دلار پايينتر از سنگ هندوستان ذكر كرد.
اين مقام مسوول اضافه كرد كه صادرات در ماه ژوئن به رقم 8/7ميليون تن افت داشته كه اين رقم در مقايسه با ماه قبل از آن حدود 6/10ميليون تن بوده است.
در تاييد اين كاهش تقاضا، ميتوان به كاهش شديد نرخ كرايه حمل از هندوستان به چين نام برد كه طي 40روز گذشته از 44دلار در تن به رقم 29دلار در تن تنزل كرده است.
روي هم رفته مفسران پيشبيني ميكنند كه بعيد مينمايد كه وضعيت قيمت در بازار spot سنگآهن پس از بازيهاي المپيك روند رو به بالا در كوتاهمدت داشته باشد ولي اميدوارند كه بازار از اين حالت ركود خارج شود، زيرا خروج از اين ركود و ايجاد رونق باعث ميشود كه در ميانمدت قيمت بازار spot به صورت پلكاني افزايش يابد.
اما در اين ميان بازار سنگآهن Spot ايران و جايگاه آن نيز قابل تامل است. بازار صادرات سنگآهن ايران كه اساسا بازاري مبني بر ارسال محمولات به صورت Spot است (چه در قالب محمولههاي Bulk و چه محمولههاي كانتينري) ميتواند بيش از پيش دستخوش عوامل حاكم بر وضعيت اين بازار شود چرا كه بازار سنگآهن هندوستان كه بخش عمده واردات سنگآهن چين را تامين ميكند تا حدي تحت فشار قرار گرفتهاست كه تنها در هفته گذشته شاهد كاهش 8دلاري محمولات عيار بالاي خود با عيار 63درصد شد و حتي زمزمههايي از تغيير مواضع دولت آن كشور مبني بر اتخاذ تصميماتي جديد مانند برداشتن عوارض 15درصد صادراتي كه اخيرا وضع شده بود به گوش ميرسد.
حال در چنين شرايطي كه هندوستان تامينكننده اصلي سنگآهن چين در حوزه Spot وادار به عقبنشيني شده است و شرايط ركود حاكم بر بازار سنگآهن چين را پذيرفته، پرواضح است كه جايگاه بازار سنگآهن ايران به مراتب متحمل فشارهاي بيشتري خواهد بود؛ چرا كه در شرايط برابر همواره سنگآهن ايران با قيمتي حدود 5 الي 7دلار پايينتر از سنگآهن هندوستان معامله ميشود و تحت اين شرايط و با ادامه ركود در بازار Spot به نظر ميرسد كه اختلاف قيمت سنگآهن ايران در مقايسه با هندوستان در يك محصول مشابه بيشتر خواهد شد. در يك جمعبندي به نظر ميرسد كه بازار سنگآهن Spot آبستن عوامل بسيار زيادي است كه تنها گذر زمان پرده از آن بر ميدارد.
سياحان سپهر آسيا
|